تدریس حجامت از استاد طالقانی (جلسه سیزدهم)


تدریس علمی حجامت
مدرس: استاد طالقانی
جلسه: سیزدهم

آماده سازی موضع حجامت:

در ابتدا موضع حجامت را روغن مالی کرده و ماساژ می دهیم)
روغن های مصرفی
شامل:
روغن زیتون، روغن بادام شیرین و روغن بنفشه می باشد.

(امام رضا) علیه السلام در رساله ذهبیه می فرمایند:
قبل از حجامت باید موضع تیغ
را بوسیله مالیدن روغن نرم کرد و باید رعایت شود که تیغ در نرمترین محل به کار
برده شود.

برای آماده سازی موضع حجامت در کسانی که دارای عضلات فشرده هستند و لازم
است از آنان خون بیشتری گرفته شود و یا دچار انقباض عضلانی می باشند شیوۀ روغن
مالی و ماساژ و سپس بادکش را توصیه می شود.

قبل از ایجاد خراش باید مدت ۴-۲ دقیقه زمان صرف بادکش موضع حجامت و اطراف آن شود تا عروق ناحیه، منبسط و خون در موضع تجمع کند.

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
برای اینکه عمل حجامت دردناک نشود باید حجّام بوسیله شاخی که بر محل حجامت می گذارد ابتدا موضع تیغ را به آهستگی بمکد و بعد عمل مکیدن را شدید سازد و همچنان بر شدت مکش بیفزاید تا سرخگونه شود.

بعضاً مشاهده می شود که حجّام ها از همان ابتدا لیوان حجامت را با یک مکش قوی
(آن هم با دستگاهای ساکشن برقی که قدرت زیادی دارند) برپشت بیمار قرار میدهند.

این کار مخصوصاً اگر بدون روغن مالی انجام شود باعث کشش ناگهانی پوست و
بافتهای زیرآن شده ودر نتیجه باعث درد شدید و کبود شدن سریع موضع و در مواردی
حتی باعث تاول زدن پوست می شود.

با توجه به کلام امام متوجه می شویم که مکش باید به آهستگی شروع و به تدریج شدت ومدت آن افزایش یابد.

بوعلی سینا نیز می گوید:
در اولین بار که بادکش می گذاری باید سبک باشد و زود
برکنده شود بعد به تدریج طول بده وباز هم زمان را طولانی تر کن.

جرجانی در بیان علّت تدریجی بودن مکش می گوید:
تا ماده لطیف یکباره کشیده
نشود زیرا ماده لطیف در اثر بادکش زودتر حرکت می کند ودر موضع جمع می شود .

همچنین درابتدا مدت بادکش باید کوتاه باشد و بتدریج بر قدرت و مدت آن بیفزاید تا اخلاط غلیظ نیز بتدریج حرکت کرده و آنجا جمع شود. یعنی مکش تدریجی باعث تجمع بهتر و بیشتر اخلاط غلیظ در موضع حجامت می شود.

بطور معمول میتوان قبل از خراش سه مرحله عمل بادکش گذاری را انجام داد

در مرحله اول مدت بادکش گذاری بمدت ۲دقیقه بطول می انجامد.

بعد از جدا سازی لیوان از عضو در دو مرحله بعدی هر بار ۴-۳ دقیقه بادکش گذاری تکرار شود.

ضد عفونی قبل وبعد از حجامت:

ضد عفونی موضع قبل از حجامت باید با مواد ضد عفونی کنندۀ کامل انجام گیرد و
پس از پایان خونگیری، موضع را کاملاً تمیز می کنیم به نحوی که اثری از خون روی آن نمانده باشد

سپس یک لایه عسل بر روی خراشها می مالیم زیرا عسل بهترین دارو برای ترمیم سریع زخم بود و به علّت خاصیّت ضد میکروبی موجود در آن مانع رشد میکروبها در موضع می شود.

سپس گاز را روی موضع قرار داده و هر چهار طرف را
چسب می زنیم.

طبق بررسی های انجام شده تاکنون هیچگونه گزارشی مبنی بر عفونت جای حجامت مشاهده نشده است.

همچنانکه دکتر پولاک طبیب ناصر الدین شاه در
کتاب خود با عنوان “ایران و ایرانیان” که درسال ۱۴۶۵ در آلمان منتشر شده است
می گوید:
در اینجا ناگزیر از اعتراف به این مطلبم که من درمدت ۳۶ سال اقامتم در ایران جز ۲ مورد هیچ عاقبت زیانباری از حجامت ندیدم و دراین دو مورد هم دلاک را متهم می کردند که ابزار کثیف به کار برده است.

کسانی که مایلند زخم حجامت آنان ترمیم بپذیرد و آثار زخم به حداقل برسد باید نکات زیر را رعایت نمایند:

۱-درصورت روغن مالی قبل از شروع حجامت، محیط را کاملاً از مواد چرب و روغنی پاک نمایند در غیر اینصورت لبه برش بافتها (انسینریون) به روغن سطح جلدی آغشته گردیده و مانع ترمیم سریع پوست می گردد.

۲-شستشوی موضع حجامت به طور معمول باید ۱۲ ساعت بعد انجام شود.

در صورت وجود زخم عمیق ویا ترمیم دیر هنگام زخم، ۲۴ ساعت بعد میتوان اقدام به شستشو کرد.

۳-ترمیم زخم حجامت معمولاً نیاز به دارو وآنتی بیوتیک ندارد لیکن چنانچه عمق خراش زیاد شده باشد و برای حفظ زیبایی پوست می توان از ژل موجود در عصاره برگ آلوئه ورا، (شاخ بزی) یا عسل جهت پانسمان استفاده نمود.

ایجاد خراش:

مهمترین بخش در حجامت ایجاد خراش است که به منظور ایجاد زخم وخونگیری انجام می شود، به طورکلی در ایجاد خراش باید چند نکته مورد توجه قرار گیرد:

۱-عموم خراشها سطحی است و باید از مقطع لایه اپیدرم و درم پوست گذر کند و نباید به لایه زیر جلد برسد.

۲-خراش موضع حجامت عام (منظورحجامت بین دوکتف است) در ۳ ردیف و در هر ردیف ۱۵- ۱۶ خراش داده میشود.

طول خراشها کوتاه بوده وتقریباً ۴ تا ۱۴ میلی متر می باشد. البته در زنان این خراشها ریزتر انجام شود.

۳-عدد اولیه خراش در محیط متورم حداقل ۷ خراش است.

۴-درصورت نیاز به خون گیری بیشتر میتوان چند خراش دیگر در بین خراشهای اولیه با عمق بیشتر و طول کمتر ایجاد کرد.

۵-در صورت وجود موی زیاد، کوتاه کردن موها از موضع حجامت قبل از خراش ضروری می باشد و در غیراین صورت استفاده از ژل لوبریکانت
توصیه می شود.

۶-مادۀ ضد عفونی کننده قبل و بعد از ایجاد بادکش روی موضع مالیده شود.

۷-زمان ایجاد خراش باید فوری و پس از براشتن لیوان حجامت و قبل از بازگشت
تورم به حالت اول صورت گیرد که از فرصت بی حسی موضعی برای ساده شدن کار
و راحت بودن حجامت شونده استفاده شود.
https://telegram.me/joinchat/DXph7kDEs2ciiVGoIhfpeg

آموزشکده تخصصی طب سنتی اسلامی:

تنها کانال تخصصی ودانشکده مجازی طب ایرانی اسلامی کشور✨

جهت احیای علوم ایرانی اسلامی انتشار دهید.




دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *