تدریس مزاج شناسی استاد خیر اندیش (جلسه چهاردهم)


تدریس: مزاج شناسی
مدرس: استاد حکیم خیراندیش
جلسه: چهاردهم

مزاج صداها(اصوات):

اصوات حاوی پیام هایی هستند و پیام حامل انرژی و توان هایی هستند که بصورت پرتوهای مداوم و همیشه زنده و فعال، مانند گازهای ناپیدا در طبیعت در حرکت هستند و با عناصر طبیعت ترکیب می گردند و از آنها عناصری پویا، کارآ، فعال، مفید و یا عناصری مضر و مسموم کننده و فسادانگیز پدید می آورند.

اثرات اصوات، پایدارند و هیچ گاه از طبیعت محو نمی شوند.

کارآیی و انرژی زایی اصوات از تمامی عناصر طبیعت بیشتر است، اثرات مثبت اصوات بسیار اعجاب انگیز و روح بخش و جان فزا و اثرات تخریب کننده آنها نیز بسیار عمیق و سریع و ماندگار است.

اصوات گاهی در قالب حروف شکل می گیرند و حامل مفاهیمی ویژه می گردند، مانند زبان های گوناگونی که ملل مختلف با آن تکلم می کنند.

گاهی در قالب صداهای آهنگین به تکرار موجب انتقال حالتی یا پیامی و یا مفاد منظوری هستند، مانند صدای جیک جیک گنجشک ها و قارقار کلاغ ها و هوهوی کبوتران، جیرجیر جیرجیرک ها و چهچه بلبلان و زوزه شغالان در غروب، پارس سگان، عرعر الاغان، مامای گاوان، بع بع بره ها و بز غاله ها قدقد مرغان و آواز خروسان سحرگاه و اوقات نماز.

و زمانی صدای تنش چهار عنصر طبیعی جهان آفرینش است که هرگاه با هم در آمیزند، به سهل و آسانی و یا به خشونت موجب بروز صدایی می گردد. صدای تلفیق صدای آمیزش، صدای فرسایش، صدای سازش، مانند صدای زمزمه آب هنگامی که خود را از کناره های سنگ های سیقلی جوی گذر می دهد و از لابلای مجاری عبور می کند و صدای رقص برگ درختان هنگامی که با وزش باد بهاری لمس می شود و یا صدای خروش آب دریا هنگامی که طوفان او را به صخره می کوباند و یا صدای بارش باران هنگامی که قطرات رحمت الهی بصورت پبوسته بر سر طبیعت و انسان فرو ¬می ریزد و یا صدای غرش ابر هنگامی که با ابری دگر برخورد می کند و یا صدای نعره عمیق دل کوه هنگامی که موج زلزله آن را جابجا می کند و صدای مهیب سیل هنگامی که از دل کوه خروشان فرو می ریزد و زمانی صدای صنع است، و از هنر تلفیق ابزار طبیعی و صنعت برخورد انسان پدید آمده است مانند صدای دمیدن نفس نی نواز در منافذ نی هنگامی که با انگشتان خود آن را تنظیم می کند و با انعطاف لب های خود بر دمیدن آن می کاهد و می افزاید.

و یا صدای ضربه انگشتان دست دف نواز است هنگامی که ضربات پیوسته و ناپوسته و خورد و کلان انگشتان خود را با تکیه بر کف دست و گوشه مشت بر گونه های دف می نوازد و یا صدای سایش فرمان ابزار دست کارنواز است هنگامی که قامت تارهای سه تار و ویلون خویش لمس می کند و از آسایش و یا تنگنای تار صدای موافق گرمی و سردی و ناله و زیر و بم بروز می دهد و وصف حال خویش را با کمانچه دار به اشاره و ایماء آشکار می سازد.

و گاهی صدای سایش مصنوع انسان با همدیگر است. مانند صدای موتورسیکلت هنگامی که در خیابان ویراژ می دهد و صدای آژیر هواپیما هنگامی که دیوار صوتی را می¬شکند و یا انرژی برای اوج انباشت می کند و به همین ترتیب از صدای نابهنگام دزد گیر اتومبیل زمانی که دم گربه با آن برخورد کرده است تا صدای بوق راننده ای عجول که با اشاره انگشتی لرزه بر تن عابر می اندازد و خواب عمیق طفلی را به هراس مبدل می سازد و قلب آرام مادری را دچار تپش می نماید چرت پدر پیری را پاره می کند.

همه آنها دارای کنشی در جسم و روان انسان هستند، موجبات بروز انرژی، حیات بخش، امیدوارکننده، افزایش دهنده اشتها، گلگون کننده چهره و قدرت بخش اراده و یا موجب یأس، ناامیدی، کلافگی، تردید، سردی، ضعف، بی ارادگی، تردید، غم، سودا، پیری، کهن سالی، بی اشتهایی، سردی و رنگ پریدگی و بیماری می گردد.

بنابراین ما به هیچ وجه نمی توانیم از اثرات قطعی کلمات ، اصوات، صداها در زندگی انسان چشم پوشی کنیم و آنها را نادیده بگیریم.

در نظام آموزشی طب سنتی و اسلامی برای تمامی این اصوات مزاجی تعریف شده است و کارآیی ویژه ای بیان گردیده است که دانایی به آنها زندگی ما را لذت بخش خواهد کرد و ما را بر بال های رنگین موج اصوات به پروازی به اوج آسمان زیبای حیات خواهد برد.
و جهل به آن ها در لابلای امواج خروشان صخره های ناهموار رودی گل آلود بر پهنه سنگ های صخره های ناهموار حاشیه زندگی خواهد کوفت، و حرکت در مسیری ناهموار، سخت، بدون دور نما و با پیچ و تابی خسته کننده و در اکثر اوقات زخم آفرین و کشنده خواهیم داشت.

توضیح بیشتر ما در این بخش نشان از اهمیت ویژه آن دارد.

مزاج لحن و طنین صدا:

گفتیم صداها گرمی و سردی دارند.
صدای بم گرم است
صدای زیر سرد
درجات گرمی و سردی نیز در عطر صدا مستتر است
برخی از صداها دارای گرمی و گیرایی ویژه هستند و از عطری روح بخش بهره مند، کلماتی که با این صداها ادا می شود بر دل می نشیند و عمق جان را گرم می کند.

لحن صدا نیز از گرمی و سردی برخوردار است:

کلامی قاطع ، صریح و بی پیرایه گرم است

کلام تردید انگیز و شک آفرین سرد است.

کلام سست، غیر قاطع، سؤال آفرین و وسوسه انگیز سرد و خشک است.

لحن آمیخته با امید و روح استواری گرم است

لحن آکنده از خستگی و یأس و تردید سرد است.

تردید و دودلی و بی آهنگی و بی هدفی و بی خطری و بی انگیزگی سرد است.

صراحت و هدفداری و استحکام در بیان و کلام گرم است.

جالب توجه است که حتی اگر کلام غیر معقول باشد، هر گاه با صراحت و جزمیّت بیان شد توجه انسان را به سوی خود معطوف می کند و موجب استحکام می شود.

پایداری و استقامت میخ سزد عبرت بشر گردد بر سرش هر چه بیشتر کوبند پایداریش بیشتر گردد

مزاج نواهای موسیقی:

نواهای موسیقایی همه دارای توان ایجاد گرمی و سردی و خشکی در تن و روان انسان هستند.

هر نوایی که موجب شور و نشاط و حرکت گردد و ضربان نبض را افزایش دهد نوای گرم تعریف می شود

هر نوایی که موجب سستی، رخوت، سردی و غم گردد ضربان نبض را کاهش می دهد نوای سرد تعریف می شود

هر نوایی که موجب ایجاد واکنش سریع گردد انسان را از حالت آرام شور و نشاط خارج سازد و باعث بروز واکنش های سریع گردد نوای خشک تعریف می شود و اگر این واکنش از سر عشق و نشاط و امید و انرژی بود گرم وخشک و اگر از سر غم، نومیدی، یأس، و دارای حس گریز، و از خود بیخود شدن و لاابای گری بود سرد و خشک تعریف می شود.

بر اساس این معیارها نواهای موسیقی شرقی بیشتر دارای مزاجی گرم هستند

دستگاه ها و ساز ها سازمان های موسیقایی ارائه می دهند که گرمی ونشاط می بخشد، اشعار و نوت هایی که از این دستگاه ها به کار گرفته می شوند در جهت ایجاد مزاج موسیقی از حیث گرمی و سردی کمک کننده هستند، هم چنین نوع صدا ها، زیر و بم بودن صدا نیز نفشی به سزا در این زمینه ایفا می کند، صداهای بم گرم هستند، صداهای زیر سرد هستند.

گیرایی یا عطر صدا به این موضوع اضافه می شود ؛ برخی از صداها از گیرایی ویژه ای برخوردارند که اساتید موسیقی آن را به عطر صدا تلقی می کنند. عطر صدا می تواند به گرمی موسیقی بیفزاید، صداهای بی عطر هر چند که از سازمان موسیقایی صحیحی برخوردار باشند فاقد گرما بخشی خواهند بود.

از این رو تمامی ادوات موسیقی شرقی شامل نی، دهل، چنگ، عود، دف و سه تار ، تار و سنتور و … ادواتی هستند که صداهایی گرم متصاعد می¬کنند.

دستگاه هایی همچون نوا، شور، همایون، اصفهان، بیات ترک، سه گاه، چهارگاه، مثنوی که از نظام هماهنگ و آرامی آهنگین در موسیقی تبعیت می کنند، دستگاه هایی گرم اند، به تبع همین قاعده نواهای موسیقایی شرق مانند هندوستان، تاجیکستان، آذربایجان، ارمنستان، افغانستان از گرمی ویژه ای برخوردارند.

دستگاه های موسیقی غربی، جاز دارای ویژگی متمایزی هستند، این ویژگی را می توان به چند بخش تقسیم کرد:

اول اینکه موسیقی جاز آنجا که از خاستگاه طبیعی برخوردار است و از ادوات موسیقی مصنوع بهره می گیرد، نوایی گرم ارائه می دهد، و هر گاه موسیقی جاز ادوات صنعتی بهره می گیرد نوایی سرد بروز می دهد، و یا با تنظیم نت های الکترونیکی اوج و فرودی غیر طبیعی بروز داده، و موجب گرمی و خشکی¬ می گردد، و تکرار یک نت و یا ضربه موسیقایی همسان به تواتر موجب ایجاد سودا می گردد.

تصور کنید شنیدن پیوسته صدای ساب در یک دستگاه موسیقی که موجب بروز حرکات جنبشی ناخواسته می گردد.

بطور کلی می توان گفت دستگاه های موسیقایی غربی گرم اول و سرد آخرند یعنی در ابتدا موجب بروز گرمی و انرژی می گردند و سپس سستی و رخوت در تن پدید می آورند. از این رو طرفداران موسیقی غربی مانند معتادانی هستند که بطور پیوسته باید به این نواها گوش بسپارند، و در صورت نبود صدا، بدن را خالی از باطری حرکت بخش می پندارند.

البته بکارگیری ادوات موسیقی صنعتی توانسته است موسیقی شرقی را نیز دچار سردی بخشی و سودا آوری نماید. بکار گیری ادوات موسیقی الکترونیکی در شیوع موسیقی رپ و آهنگ هایی با توازن تند پیوسته که اخیراً در کشورهای شرقی بکار گرفته می شود، موجب خروج موسیقی از نظام آهنگین گرمابخش گردیده و زمینه های سردی بخشی و اباهیگری، و سودازایی را فراهم می سازد و حالت برون گرایی پیدی می آورد.
این در حالتی است که موسیقی شرقی آرامشی درون گرا پدید می آورد و روح انسان را به سوی یک انرژی انباشته هدایت می نماید.
https://telegram.me/joinchat/DXph7kDEs2ciiVGoIhfpeg

آموزشکده تخصصی طب ایرانی اسلامی




دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *