شرح اجتهادی کتاب هدایه المتعلمین استاد خیر اندیش جلسه ۱۸

?تدریس طب ایرانی اسلامی شرح اجتهادی کتاب هدایه المتعلمین فی الطب ? مدرس: استاد حکیم خیراندیش جلسه: هجدهم ??????? ?بعضی از کلید واژه های این درس اسهال گرم ، زنجبیل ، سرطان معده ، سرطان روده ، انواع اسهال ، بارهنگ ، نعنا ، عسل ، درمان زخم ، زخم روده ، زخم معده ، […]

?تدریس طب ایرانی اسلامی
شرح اجتهادی کتاب هدایه المتعلمین فی الطب
? مدرس: استاد حکیم خیراندیش
جلسه: هجدهم
???????
?بعضی از کلید واژه های این درس
اسهال گرم ، زنجبیل ، سرطان معده ، سرطان روده ، انواع اسهال ، بارهنگ ، نعنا ، عسل ، درمان زخم ، زخم روده ، زخم معده ، بلغم زائد ، بلغم ، پیاده روی ، حمام ، سکته ی مغزی ، روزه ، پرخوری ، بدخوری ، سوسیس کالباس ، ساندویچ ، نوشابه ، فلفل ، بلغم مغز ، خشکی ، کم خوابی ، وسواس های فکری ، عدم انعطاف ، پافشاری بی منطق ، جنس مغز ، رطوبت مغز ، اطلاعات در مغز ، ماده ی بلغم زا ، بلغم زای طبیعی ، شیر خالص ، شیر خوب ، ماست ، شیر ، عامل رشد ، رشد بدن ، رطوبت بدن ، فقر غذایی ، خرما ، غذای مقوی ، غذای ساده

?متن کتاب :
اکر با آن صفرا طبیعى رطوبتى غلیظ آمیخته کردذ نوعى دیگر پدید آیذ از صفرا نامش محىّ بود و مح بتازى زرده خایه بوذ و از مضار این صفرا آن بوذ کقى افتذ از وى و بیماریهاء صفرایى را سبب کردد و گر عفونت بدیرد از وى آن تب آیذ کى او را اینیالوس‏ خوانند و این ان تب بوذ کى اندرون تن بسوزذ و از بیرون سرد بوذ و اماسهائى‏ آرذ کى دیر تحلیل بدیرذ و اکر با خون برامیزذ ازو طاعون آیذ.

?شرح استاد:
وقتی دهان تلخ می شود مثلا شیر سرد خوردی و بعد یک کره ی سرد خورده ای . چون خیلی سرد است ، گرما با سردی در معده محلول شده و گرمی لازم در معده نیست که کره را ذوب کند ، کره به شکل یک لایه ی صفراوی روی آن می ماند .
ظهر احساس می کنی که سر معده ی شما می سوزد . این با حالت استفراغ قابل استخراج است و بعد از آن دهان تلخ می شود

?بعضی وقت ها در روده می رود و از طریق اسهال خارج می شود و آن صفراوی هست که جذب معده شده است . مثلا صفرازای یکدست بخوری مثل افراط در خوردن جوشانده ی زنجفیل یا ارده شیره یا چیزهای دیگر خیلی گرم .

?روزی یکی دو قاشق عسل را نمی توانیم افراط بگوییم . ممکن است یک لیوان عسل برای یک نفر افراط نباشد و برای دیگری باشد . متناسب با اشخاص افراط معنا می شود .

?به نسبت به نیاز هر شخص افراط و تفریط را معنا می کنیم .

?دارم بیماری که خودش هم می گوید که من چند ده کیلو عسل خوردم و باز هم یخ بوده است . اگر یکدهم آن را کس دیگری می خورد دچار عوارض شدید می شد.

♻️حدّ علامت بالاترین و سقف توقف گرمی در هر شخص خشکی لب اوست که وقتی لبش خشک شد برای او بس است .

? اگر عمق تنش سرد است باید صفرا به او بدهیم . اگر شربت عسل خالط هست یک مقدار لیمو به آن اضافه می کنیم باید به تنش گرما داده شود ولی چون ضرر دارد باید کمی سردی آرام به آن اضافه کرد تا بتواند گرمی را جذب کند .

?اسهال صفراوی گرم است و مقعد گرم می شود و مقعد قرمز می شود . قبل از قرمز شدن می خارد بدنش را . یعنی روده اش گرم شده است . برای برطرف کردن این خارش باید سیستمی برطرف کرد مثلا یکمقدار ماست به او بدهیم تا سیستمی برطرف شود نه موضعی .

?مواد دفعی حل شده ی رقیق از بدن این شخص اسهالی دفع می شود که اگر این اسهال شدیدتر باشد ممکن است مقعد که اول خارش پیدا کرده بود خشک شود و بترکد و خونریزی کند . این خونریزی ها را در سیستم پزشکی نگران هستند . این اسهال اگر با خون شد ، خیلی نگران می شوند .

♻️من یک بیمار رماتیسم شدید داشتم که از شدت درد نمی توانستد بایستد . من یک داروی خیلیی گرم داشتم که مخصوص سرطانی ها بود و معمولا یک کپسول می دادم . به او دوبرابر و دو کپسول دادم . وسط تعطیلات دوباره او را دیدم . به خون افتاده بود و شکایت کرده بود و بابت آن ، ۲۲ میلیون دادم .
دو روز اینجور شده بود و بعدش خوب شده بود . این شخص اسهال گرم شده بود ، که اگر ماست می خورد خوب می شد . و فقط بخاطر همان دو روز شکایت کرده بود با اینکه به راحتی خوب می شد .

?پس این خونریزی اسهال گرم است که اگر تکرار شد با یک وعده زنجفیل هم درمان می شود .

تکرارش خون لطیف ممتد می دهد ، صفرا خشک می کند و رطوبت روده از بین می رود و تنگ می شود .
اسهال آبکی خطرناک است که مواد اصلی از بدن دفع می شود و آب زیادی از بدن می رود وبدن مچاله می شود.

?متن کتاب:
و اکر ازین صفراها کى یاذ کردم اندر معده افتذ از دو حال بیرون نه بوذ کى یا بقى بیرون آیذ یا باسهال یا همان جا بمانذ. اگر آنجا بمانذ و بمعده اندر تیزتر کردد و گرم‏تر زیان‏کار بغایت کردد و اندر معده شتاب افکند و تلهّب، اکر بقى بیرون آیذ برنک دو کونه بوذ: یک کونه برنک کندنا بوذ و دیگر برنک زنکار یا برنک نیل و برگ جگندر و این هر دو سخت بذ بوند و کشنده و گرم بغایت بوذ و باشد کى این صفراء کراثى و زنجارى از سوختن آیذ وزین‏ صفرا بوذ که بتهاء محرقه آیذ و ز بهر این بوذ کى کراثى و زنجارى تیزتر بوذ از سلقى و نیلى‏ و بوذ کى غذا گرم اندر معده بماند جن شرابى کنانه یا شیر و انکبین و معده کرم بوذ ازین جیزها این صفرا تولّد کند

?شرح استاد:
اما آنچه در معده بماند ، تند می شود . میزان صفرای منعقد شده تند و گرم می شود و بسیار زیان بخش می شود ومعده را دچار پیچ ش می کند . دل پیچه از همین است . اینکه در معده اینطور شده اگر از طریق استفراغ بیرون آمد یک رنگ سبز ، رنگ تیره و شبیه برگ چغندر می باشد .

بوعلی و ایشان می گویند که این صفرا کشنده است . اگر این صفرا را استفراغ کند و مگس روی آن بنشیند ، مگس می میرد .

?یک بیمار داشتم که نمی تواند استفراغ کند ، از طریق اسهال دفع کرد . در میز من در ۵ ساعت روزی ۲۰ نوع بیمار می آید که شما تا به حال ندیده اید . تا به حال از این نوع بیماری فقط دو نوع دیدم . اولی اش هر دو هفته یکبار دچار استفراغ می شد . و این استفراغ او را از حال می برد و به او سرم می زدند و داروهای ضد تهوع می دادند و بعد آزاد می شد. همینطور تا دو هفته دیگر و زندگی اش بر این روال بود .
من با خودم گفتم احتمالا همین بیماری است . تحلیل من این بود که چرا تهوع پیدا می کند . به او گفتم مزه ی تهوع چیست ؟ گفت تلخ

چرا سرم تزریق می کرد ؟ سرم کل بدن را مرطوب می کرد . رطوبتی که به او می دادند سطح صفرا را رقیق می کرد موجب می شد که دو هفته زندگی کند چون معده اش که نمی توانست رطوبت بگیرد . آنها با سست کننده ها حالت استفراغ را می گرفتند .

? حال تهوع استفراغ صفرائی آنقدر سخت است که انسان حالت مرده پیدا می کند و این ها چون می ترسند ، این داروها را می دهند .

♻️با این تحلیل گفتم : سرکنگبین آنقدر بخور تا استفراغ کنی ، سپس دوباره . تا یک هفته درمان شد

موجب شد آن صفرای غلیظ در معده محلول شود و بعد دفع شود . آن مقدار عسل به او قوت میداد . ضعف ناشی از این تهوع را دوباره از طریق سرکنگبین جبران می کرد .

این بیمار بیش از یکسال هر دو هفته بیمارستان می رفت ولی با همین استفراغ خوب شد .

?مورد دوم شخصی بود که استفراغ کراسی داشت و سبز رنگ خالص بود و خیلی بد بو بود ، وقتی تخلیه شد رفت به سمت مردن . به او شربت عسل دادیم که برگردد. ما چون به عسل اطمینان داریم ، خوب می شود . عسل سریع جذب می شود . کل صفرای تن را از دست داده بود و این صفرای تن هست که قوت می دهد . همان صفرایی که از تن رفته را باید بصورت لطیف برگردانیم .
گاهی شخص از شدت ضعف نمی تواند بمیرد .
باید عسل بخورد تا قدرت جان کندن پیدا کند.

عسل قدرت بازگشت سریع دارد و سریع جذب می شود خصوصا اگر لیس بزنیم به همان اندازه از طریق دهان جذب می شود . اگر نتوانید دهان بیمار را باز کنید ، به زور بگذارید زیر زبانش و یا از طریق زخم ها وارد بدنش کنید .

?چرا ایجاد می شود ؟ وقتی گرمی شدید و سردی در کنار هم قرار گرفت ، صفرا می پوسد و متعفن می شود . مثل شراب قوی در کنار شیر که اینها با هم مخلوط نمی شوند و متعفن می شوند .

شیرخام پاستورزه که هم مزاجش سرد است و هم خودش سرد است را ما مثال زدیم که موجب ترشی و تندی در معده می شود .

?عضویت در کانال مرجع تخصصی طب ایرانی اسلامی
https://telegram.me/joinchat/DXph7kDEs2ciiVGoIhfpeg