زیستگاه و مسکن از دیدگاه طب اسلامی جلسه ششم

به نام خدا

تدریس: زیستگاه و مسکن از دیدگاه طب اسلامی

مدرس: مجمع مدرسین پرتو سبز هستی

جلسه :ششم

 

خصوصیات مطبخ و آشپزخانه

در قدیم‌الایام نام آشپزخانه مطبخ بود یعنی محل طبخ غذا و از آنجائی که آش‌ها از غذاهای اصلی ایرانیان بود و در بحث تغذیه نقش مهمی داشت آن را آشپزخانه نام نهاده‌اند.

در معماری جدید غربی مانند اکثر هدایای نامیمون غرب که برای مشرق زمین به ارمغان آورد؛ آشپزخانه نیز معماری غیرعلمی دارد که متأسفانه این نوع معماری در کشور ما نیز با غلبه بر معماری اصیل ایرانی جای خود را در معماری ایرانی اسلامی باز نمود و در اکثر خانه‌ها آشپزخانه اُپن و باز به عنوان مُد پذیرفته شده است.

اشکالات آشپزخانه باز به شرح ذیل می‌باشد:

الف: در آشپزخانه اُپن حریم خانواده و اندرونی رعایت نمی‌شود و از نظر دینی و فرهنگ اصیل ایرانی مورد تأیید نمی‌باشد.

در دین اسلام و همچنین ایران باستان حفظ حریم اندرونی منزل، زنان و خانواده بسیار پراهمیت بوده و معماری کهن ایران زمین به درستی گویای این حقیقت است

ب: در آشپزخانه‌های اُپن دود و بوی مواد غذائی و سرخ‌کردنی‌ها، همچنین سر و صدای ناشی از آشپزی اعم از سرخ کردن خوراک و صدای ظروف موجب برهم خوردن آرامش اهل منزل می‌گردد.

خصوصیات مطبخ آشپزخانه:

الف: باید از حال، پذیرائی و سایر اتاق‌ها جدا باشد تا هم حریم اهل منزل رعایت گردد و هم دود و بوی ناشی از آشپزی به جای دیگر راه پیدا نکند.

ب: باید از لحاظ نور طبیعی در شرایط مناسبی باشد، چه آنکه نور آفتاب اثرگذاری واضحی نسبت به نور لامپ و نورهای مصنوعی دارد.

ج: آشپزخانه باید از لحاظ تهویه طبیعی مانند پنجره‌ها و هواکش‌های طبیعی و تهویه‌های مصنوعی و صنعتی مانند هواکش‌ها و فن‌ها و هود در شرایط ایده آلی وجود داشته باشد.

د: دکوراسیون مناسب از جمله نکات مهم یک آشپزخانه خوب می‌باشد. چه آنکه آشپزخانه مانند قصر برای زنان است و خانم‌ها اکثر زمان خود را در آشپزخانه سپری می‌کنند، لذا داشتن زیبائی و دکوراسیون ساده اما جذاب به دریافت انرژی از این فضا کمک شایانی می‌نماید.

ه: بهتر است آشپزخانه و مطبخ کف و دیوار آن با سرامیک و کاشی پوشش داده شود، چه آنکه دود و چربی‌ ماحصل از طبخ خوراک در دیوارهای گچی و… به راحتی پاک نمی‌شود اما آثار چربی و دود و مواد آشپزی از روی کاشی و سرامیک بسیار راحت‌تر پاک می‌شود.

ز: بهتر است آشپزخانه دل‌باز و دل‌شاد باشد، چه آنکه آشپزخانه و مطبخ کوچک موجب تسریع در آلودگی آن گشته و بیماری‌های ریوی را افزایش می‌دهد. با ایجاد پنجره‌های مناسب می‌توان به دل بازی آشپزخانه کمک کرد.

همچنین با نصب هودهای قوی و کم صدا باید تهویه را به حداکثر رساند.

ک: یکی از نکات مهم آشپزخانه چاه تخلیه آشپزخانه و ظرف‌شویی می‌باشد.

متأسفانه یکی از تحفه‌های شوم معماری غربی در بسیاری از خانه‌ها و آپارتمان‌ها جدا نبودن چاه آشپزخانه و ظرف‌شوئی با فاضلاب حمام و توالت می‌باشد.

ادغام فاضلاب انسانی با مواد غذائی نه تنها به شدت مکروه است بلکه موجب اهانت به رزق و روزی و مسدود شدن فیض حق می‌گردد. فتأمل جیداً.

ل: در سال‌های اخیر در معماری یک طرح مناسب در حال گسترش است و آن جداسازی مطبخ و آشپزخانه از هم است هرچند در مفهوم مطبخ و آشپزخانه یک ‌چیزی باشند اما در این سبک، یک فضای کوچک بیرون از فضای داخلی منزل و حتی خارج از آشپزخانه مخصوص طبخ و پخت غذا ایجاد می‌شود و با این طراحی منزل و محیط خانه از دود و بو در امان می‌ماند.

تذکر: دقت داشته باشید، حسب تحقیقات به عمل آمده دود و مواد متصاعد شده از آشپزی در آشپزخانه بالاخص با این روغن‌های مایع و جامد مضر در بازار بسیار زیاد می‌باشد؛

و حتی گاهاً برخی محققین ضرر این دود‌ها را با دود سیگار در یک ردیف قرار می‌دهند، چه آنکه دودهای ناشی از آشپزی پس از استقرار در ریه‌ها به‌ سختی به آلبول های ریه می‌چسبند و جدا شدن از آن بسیار مشکل است و این امر به ‌مرور زمان زنان خانه‌دار و افراد را به بیماری‌های ریوی و آلرژی‌های تنفسی مبتلا خواهد نمود.

راه‌کارهای عدم ابتلاء به این موارد را در مطالب بالا متذکر شدیم.

 

کاری از موسسه پرتو سبز هستی

کانال مرجع تخصصی طب ایرانی اسلامی

@marjaetakhasositeb




دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *